Dwingende redenen: minstens tien dagen per jaar
Gepubliceerd op 11 oktober 2026
In het kort : De werknemer heeft het recht om van het werk afwezig te zijn om dwingende redenen (artikel 30bis van de wet van 3 juli 1978). Op 11 oktober 2026 bedraagt de duur die de collectieve arbeidsovereenkomst van de Nationale Arbeidsraad vaststelt, of die de Koning bij ontstentenis vaststelt, minstens tien arbeidsdagen per kalenderjaar. De gebeurtenissen en de regels staan in de cao.
Een werknemer moet plots van het werk wegblijven voor een dringende zaak: een ziek kind dat thuis moet worden opgehaald, een ongeval in de familie, een onverwachte verhuizing. De wet zegt niet dat hij zomaar mag wegblijven. Ze zegt dat hij recht heeft op afwezigheid, en legt het minimum daarvan vast.
Wat de wet zegt, letterlijk
Artikel 30bis van de wet van 3 juli 1978 betreffende de arbeidsovereenkomsten stelt het principe voorop: de werknemer heeft het recht om van het werk afwezig te zijn om dwingende redenen. Vandaag hebben we de tekst gelezen op Justel, in de Nederlandse en in de Franse versie. Het principe staat sinds 20 juli 1991 in de wet.
Dezelfde bepaling verwijst de nadere regels naar een collectieve arbeidsovereenkomst gesloten in de Nationale Arbeidsraad. Voor de werknemers die die overeenkomst niet bestrijkt, stelt de Koning de regels vast. De wet zelf omschrijft dus de gebeurtenissen en de precieze duur niet.
Tien arbeidsdagen minimum per kalenderjaar
Het enige cijfer dat de wet vastlegt, is een minimum. De duur van de afwezigheid, zoals vastgesteld in de collectieve overeenkomst of door de Koning, bedraagt minstens tien arbeidsdagen per kalenderjaar. Een cao kan meer voorzien. Ze kan niet minder voorzien.
De telling gebeurt per kalenderjaar, dus van 1 januari tot 31 december. Het is geen contractjaar en ook geen jaar dat begint op de datum van indienstreding. Een werknemer die in juli wordt aangeworven, krijgt dus geen andere kalender dan die van het lopende jaar.
Wat de wet niet vastlegt: de gebeurtenissen en het loon
De tekst zegt niet welke gebeurtenissen het recht openen. Die keuze laat hij aan de collectieve overeenkomst. Daarom is de eerste vraag voor uw paritair comité: de cao van de Nationale Arbeidsraad kan rechtstreeks van toepassing zijn, of een sectorale cao kan ze aanvullen.
De tekst zegt evenmin dat die dagen altijd betaald worden. Voor de werknemers die niet onder de nationale cao vallen, bepaalt hij dat de Koning het aantal dagen kan vaststellen waarop de werknemer met behoud van loon mag wegblijven. Lees dus de toepasselijke tekst voordat u een dag betaalt of niet betaalt.
Niet te verwarren: het zorgverlof
Hetzelfde artikel 30bis bevat een tweede, afzonderlijke paragraaf: het zorgverlof. Het laat toe tot vijf dagen per kalenderjaar weg te blijven om persoonlijke zorg of hulp te verlenen aan een lid van het gezin of van de familie die, om een ernstige medische reden, zware zorg of steun nodig heeft.
Dat tweede verlof is geen bijkomend recht. De tekst preciseert dat het recht op zorgverlof wordt aangerekend op het verlof wegens dwingende redenen uit de eerste paragraaf. De dagen die voor een mantelzorger worden opgenomen, komen dus van dezelfde jaarteller, en de werkgever moet ze zo tellen.
Wat niet verandert: het principe en waar u verder leest
De tekst verwijst naar de nadere regels: de duur, de gebeurtenissen en de manier waarop het recht wordt uitgeoefend. Hij bepaalt zelf niet de termijn waarbinnen de werknemer de werkgever moet verwittigen, en ook niet het bewijs dat hij moet leveren. Dat zijn punten om in de toepasselijke cao na te gaan, niet af te leiden uit de algemene wet.
Voor de bedragen en de gebeurtenissen is de juiste tekst de collectieve overeenkomst die op uw onderneming van toepassing is, daarna uw contract. Dit artikel vervangt die teksten niet, en het zegt niet wat ze zeggen.
Verder lezen: de gids om een loonbrief op te maken.
Moet u een loonbrief opmaken? Maak in drie stappen een conforme Belgische loonbrief — de eerste van elke maand is gratis, zonder kaart.
Bronnen
- Justel : loi du 3 juillet 1978 relative aux contrats de travail, article 30bis
- Justel : wet van 3 juli 1978 betreffende de arbeidsovereenkomsten, artikel 30bis