Schade door een werknemer: wie betaalt de rekening?
Gepubliceerd op 3 oktober 2026
In het kort : Op 3 oktober 2026 is een werknemer voor schade bij de uitvoering van zijn overeenkomst alleen aansprakelijk bij bedrog, zware schuld of gewoonlijk voorkomende lichte schuld. De werkgever mag de schadevergoeding alleen op het loon inhouden als ze na de feiten is overeengekomen of door de rechter is bepaald, en tot maximaal een vijfde van het contante loon.
Een werknemer betaalt niet automatisch voor wat hij breekt. De arbeidsovereenkomstenwet beperkt zijn aansprakelijkheid tot drie gevallen, en de loonbeschermingswet bepaalt streng wat u van zijn loon mag inhouden.
De enige drie gevallen waarin de werknemer aansprakelijk is
Artikel 18 van de arbeidsovereenkomstenwet van 3 juli 1978 stelt de regel: bij schade aan de werkgever of aan derden bij de uitvoering van de overeenkomst is de werknemer alleen aansprakelijk voor zijn bedrog en zijn zware schuld.
Voor lichte schuld is hij alleen aansprakelijk als die bij hem eerder gewoonlijk dan toevallig voorkomt. EĂ©n vergissing, ook een dure, volstaat dus niet. Dezelfde vergissing die zich herhaalt, kan wel volstaan.
De wet definieert zware schuld niet. Voor dit artikel is geen rechterlijke uitspraak gelezen: het zegt u niet vanaf wanneer een fout 'zwaar' is. Dat beslist de rechter geval per geval.
Waarvoor de werknemer nooit aansprakelijk is
Artikel 19 voegt twee uitsluitingen toe. De werknemer is niet aansprakelijk voor beschadiging of slijtage door normaal gebruik van de zaak, noch voor verlies door toeval.
Een melding volgens de wet van 28 november 2022 (privésector) is geen zware schuld, geen bedrog en geen gewoonlijk voorkomende lichte schuld, wat ook de motivatie van de werknemer was. U kunt geen schadevergoeding vorderen omdat hij volgens die procedure een onregelmatigheid meldde.
Van deze regels kan ook niet worden afgeweken in de arbeidsovereenkomst of het arbeidsreglement. Elke afwijking is nietig, behalve via een collectieve arbeidsovereenkomst die door de Koning algemeen verbindend is verklaard, en enkel voor de aansprakelijkheid tegenover de werkgever, niet tegenover derden.
Schade op het loon inhouden: wat de wet toelaat
Hier maken werkgevers de meeste fouten. Artikel 18 laat toe de schadevergoeding op het loon aan te rekenen, maar alleen als ze na de feiten met de werknemer is overeengekomen of door de rechter is bepaald.
Een clausule in de overeenkomst, een dienstnota of een eenzijdige beslissing van de werkgever volstaat niet. De werknemer moet met het bedrag hebben ingestemd nadat de schade bekend was.
Artikel 23 van de loonbeschermingswet van 12 april 1965 stelt vervolgens de grens: het totaal van de toegelaten inhoudingen mag niet meer bedragen dan een vijfde van het contante loon dat bij elke betaling verschuldigd is, na aftrek van de fiscale inhoudingen en de inhoudingen voor sociale zekerheid. Die grens geldt niet wanneer de werknemer met bedrog heeft gehandeld, noch wanneer hij vrijwillig een einde aan zijn dienstbetrekking heeft gemaakt vóór de schadevergoeding is vereffend.
- Schade vastgesteld: leg de feiten vast, zonder te beschuldigen.
- Bedrag: na de feiten schriftelijk overeengekomen met de werknemer, of door de rechter bepaald.
- Inhouding: niet meer dan een vijfde van het contante loon van elke betaling, alle andere toegelaten inhoudingen meegerekend.
Wat niet verandert: de rest van de loonbrief
Artikel 23 is een beperkende lijst: alleen de opgesomde aanrekeningen zijn toegelaten. Een inhouding 'voor breuk' of 'voor kasverschil' die onder geen van die gevallen valt, is onregelmatig, ook als de werknemer werkelijk fout zat.
De wettekst blijft de referentie. Bij twijfel over de ernst van een fout of over een bedrag beslist de arbeidsrechter, niet de loonbrief.
Moet u een loonbrief opmaken? Maak in drie stappen een conforme Belgische loonbrief — de eerste van elke maand is gratis, zonder kaart.
Bronnen
- Moniteur belge / Justel — Loi du 3 juillet 1978 relative aux contrats de travail
- Moniteur belge / Justel — Loi du 12 avril 1965 concernant la protection de la rémunération des travailleurs