Afschaffing ecocheques: NAR vraagt ze te behouden
Gepubliceerd op 24 september 2026
In het kort : Nee, voorlopig verandert er niets. Op 22 september 2026 bracht de Nationale Arbeidsraad het eenparige advies nr. 2.498 uit: de drie onderzochte hervormingspistes worden afgewezen en de Raad vraagt de ecocheques te behouden. Een advies is geen wet: ecocheques blijven geregeld door cao nr. 98 en door de vrijstellingsvoorwaarden van de RSZ.
Het regeerakkoord 2025-2029 wil de andere cheques dan de maaltijdcheques laten uitdoven. Op 22 september 2026 bracht de Nationale Arbeidsraad daarover eenparig advies uit: de ecocheques moeten blijven. Voor een werkgever telt één vraag: moet u dit jaar iets anders doen?
Waarom de ecocheques ter discussie staan
Volgens het regeerakkoord 2025-2029 worden de andere bestaande cheques, zoals ecocheques en cultuurcheques, uitgedoofd in samenspraak met de sociale partners. Het doel: minder soorten cheques, met behoud van koopkracht.
Bij brief van 26 februari 2026 vroeg de minister van Sociale Zaken de Nationale Arbeidsraad hoe dat punt uitgevoerd kan worden. Het antwoord kwam op 22 september 2026, in advies nr. 2.498.
Het gaat om ecocheques en sport- en cultuurcheques. De maaltijdcheques blijven volgens het regeerakkoord bestaan en dienen in het advies vooral als vergelijkingspunt.
Drie hervormingspistes, en waarom de NAR ze afwijst
De Raad toetste elke piste aan zes principes: koopkracht van elke werknemer afzonderlijk, geen extra kost voor de werkgever, rechtszekerheid, gevolgen voor economie en werkgelegenheid, eenvoud, en respect voor de cao's. Geen enkele piste voldoet.
- Een vrij besteedbaar nettobedrag: zonder eigen doel verliest de vrijstelling van sociale bijdragen en belastingen haar juridische basis, gelet op de rechtspraak over het gelijkheidsbeginsel waarnaar het advies verwijst.
- Omzetting in maaltijdcheques: andere regels voor toekenning, pro rata en gelijkgestelde periodes. Deeltijdse werknemers en wie geen maaltijdcheques krijgt, zoals in de horeca, zouden erop achteruitgaan, en velen krijgen al het maximum.
- Eén cheque voor meerdere doelen: dezelfde bezwaren als bij het nettobedrag, en de controle op het werkelijke gebruik zou bijzonder moeilijk worden.
Wat de Nationale Arbeidsraad vraagt
Over de ecocheques is de Raad duidelijk: behouden. Ze ontstonden uit het interprofessioneel akkoord 2009-2010 en cao nr. 98 van 20 februari 2009, zitten verankerd in het sectorale overleg en bestaan intussen alleen nog elektronisch.
Over de sport- en cultuurcheques spreekt de Raad zich nog niet uit. Er zijn te weinig gegevens om hun effect te meten, en ze bestaan nog op papier en elektronisch. De Raad beveelt een onafhankelijke studie aan voor er een beslissing valt.
Tot slot wil de Raad tijdig geraadpleegd worden over elk nieuw hervormingsvoorstel.
Wat voor de werkgever gewoon blijft
Een advies van de NAR is geen wet en geen besluit. Het schaft niets af en wijzigt geen enkele voorwaarde. De regering kan het volgen of niet; een afschaffing kan alleen komen van een tekst in het Belgisch Staatsblad.
Voorziet uw paritair comité of uw onderneming in ecocheques, dan blijft die verplichting gelden. Ze niet uitreiken in afwachting van een hervorming betekent de cao niet naleven.
Om buiten de RSZ-bijdragen te blijven, gelden de voorwaarden uit de administratieve instructies van de RSZ: toekenning via cao of, bij gebrek daaraan, via een schriftelijke individuele overeenkomst, elektronische cheque, vastgelegde nominale waarde en jaarplafond, beperkte geldigheid. Ons artikel van 21 september over de vrijstellingsregels zet ze op een rij.
Wat vaak door elkaar loopt
'De regering heeft de ecocheques afgeschaft': niet waar. Het regeerakkoord kondigt een voornemen aan, het NAR-advies vraagt het omgekeerde, en door dit advies is geen enkele regel veranderd.
Ecocheques, sport- en cultuurcheques en maaltijdcheques zijn drie afzonderlijke regelingen, elk met eigen voorwaarden. Het advies behandelt ze niet op dezelfde manier.
Wie het vervolg wil volgen, kijkt in het Belgisch Staatsblad en in de instructies van de RSZ, niet in persberichten.
Moet u een loonbrief opmaken? Maak in drie stappen een conforme Belgische loonbrief — de eerste van elke maand is gratis, zonder kaart.
Bronnen
- CNT — Avis n° 2.498 du 22 septembre 2026 (réforme des chèques sociaux)
- NAR — Advies nr. 2.498 van 22 september 2026
- CNT — Communiqué de presse du 22 septembre 2026
- ONSS — Instructions administratives, notion de rémunération : éco-chèques