Ecocheques: de regels voor vrijstelling en de lijst van 2026

Gepubliceerd op 21 september 2026

In het kort : Op 21 september 2026 blijft een ecocheque vrij van RSZ-bijdragen als hij voorzien is in een cao (of, bij gebrek daaraan, een schriftelijke individuele overeenkomst), elektronisch is, maximaal 10 EUR waard is, binnen 250 EUR per werknemer en per kalenderjaar blijft en 24 maanden geldig is. Sinds 1 juni 2026 geldt de lijst van cao nr. 98/12 van de NAR.

In het najaar geven veel werkgevers hun ecocheques uit. Twee dingen verdienen vooraf een tweede blik: de voorwaarden die ze buiten de RSZ-bijdragen houden, en de lijst van wat ermee gekocht mag worden. Die lijst is op 1 juni 2026 vervangen.

Waar het recht op ecocheques vandaan komt

Cao nr. 98 van de Nationale Arbeidsraad kent op zich aan niemand ecocheques toe. Ze bepaalt wat een ecocheque is, welke producten en diensten ermee gekocht mogen worden en hoe het aantal cheques berekend wordt. Het recht zelf ontstaat elders.

De administratieve instructies van de RSZ zijn duidelijk: de toekenning moet vastgelegd zijn in een cao op sector- of ondernemingsniveau. Kan zo'n cao niet gesloten worden omdat er geen syndicale delegatie is, of gaat het om een personeelscategorie die een cao doorgaans niet beoogt, dan kan een schriftelijke individuele overeenkomst volstaan.

In dat laatste geval geldt een extra grens: het bedrag mag niet hoger liggen dan het hoogste bedrag dat bij cao in dezelfde onderneming wordt toegekend.

Of u ecocheques moet geven, hoeveel, voor welke periode en tegen wanneer, staat dus in de cao van uw paritair comité. Wat in de ene sector geldt, zegt niets over een andere.

De RSZ-voorwaarden om buiten de bijdragen te blijven

Een ecocheque die aan alle voorwaarden voldoet, is voor de RSZ geen loon. Eén voorwaarde niet vervuld, en het bedrag wordt opnieuw loon waarop bijdragen verschuldigd zijn. De instructies 2026/3 sommen de voorwaarden op:

de toekenning staat in een cao, of in een schriftelijke individuele overeenkomst waar geen cao gesloten kan worden;
de nominale waarde bedraagt maximaal 10,00 EUR per ecocheque, en de overeenkomst legt de frequentie van toekenning vast;
het totaal blijft onder 250,00 EUR per werknemer en per kalenderjaar;
de cheques staan op naam van de werknemer, met aantal en bedrag op de individuele rekening;
de geldigheid is beperkt tot 24 maanden vanaf het moment waarop de cheque op de ecochequerekening komt;
de cheques kunnen niet, ook niet gedeeltelijk, in geld worden omgeruild;
ze vervangen geen loon, premie of voordeel, met als enige uitzondering maaltijdcheques.

Enkel elektronisch, bij een erkende uitgever

Sinds 1 januari 2022 mogen enkel nog elektronische ecocheques worden toegekend. Papieren cheques bestaan niet meer: de laatste waren geldig tot 31 december 2023.

Een elektronische ecocheque geldt als toegekend op het moment waarop de ecochequerekening van de werknemer wordt gecrediteerd. Alleen een uitgever die door de bevoegde ministers erkend is, mag ze ter beschikking stellen.

Het gebruik mag de werknemer niets kosten, behalve bij diefstal of verlies, onder de voorwaarden van de cao of het arbeidsreglement. Kent u enkel elektronische ecocheques toe, dan mag de vervangende drager hoogstens 5,00 EUR kosten.

Pro rata berekenen: in- en uitdiensttreding, afwezigheden

Artikel 6 van cao nr. 98 legt een minimum vast. Voor een werknemer die in de loop van het jaar in of uit dienst treedt, wordt het aantal cheques minstens pro rata berekend op de periodes waarin hij bij u onder contract stond. Hetzelfde geldt bij een overstap naar een andere personeelscategorie.

Bij schorsing van de arbeidsovereenkomst tellen minstens de dagen waarvoor loon werd betaald. De tekst stelt daarmee de dagen moederschapsrust gelijk, en de dagen arbeidsongeschiktheid die door gewaarborgd loon gedekt zijn.

Bij die berekening horen twee informatieplichten. Bij de eerste uitreiking brengt de werkgever de werknemer op de hoogte van de lijst van toegelaten producten (artikel 5). Wie uit dienst gaat, krijgt samen met de andere vertrekinformatie te horen hoeveel cheques hem toekomen en wanneer hij ze krijgt (artikel 5 bis).

Minder dan 10 euro: het bedrag plus 50 %

Een werknemer met een zeer kleine deeltijdse betrekking, of iemand die laat in de periode startte, heeft soms maar recht op enkele euro's. Artikel 6 bis van cao nr. 98 regelt dat geval.

Bedraagt het totaal aan ecocheques voor de referteperiode minder dan 10 euro, dan kiest de werkgever: de cheques uitreiken, of dat bedrag verhoogd met 50 % aan het loon toevoegen.

Let op het gevolg: toegevoegd aan het loon is dat bedrag gewoon loon. Het komt als zodanig op de loonbrief, niet langer als ecocheque.

De nieuwe lijst die sinds 1 juni 2026 geldt

Cao nr. 98/12 van 24 februari 2026 vervangt de lijst van producten en diensten die met ecocheques gekocht mogen worden. Ze trad in werking op 1 juni 2026.

Voor elektrische toestellen noemt de lijst, toestel per toestel, de klassen van het Europese energielabel die toegelaten zijn: koelkasten, vaatwassers, wasmachines, droogkasten, smartphones en tablets, schermen en televisies, lichtbronnen. De toegelaten klassen verschillen per toestel; de lijst geeft ze in detail.

De bekende grote groepen blijven: water- en energiebesparing, biologische en gelabelde producten, duurzame mobiliteit, hergebruik en recyclage, korte keten.

Wat de werkgever moet doen: de werknemer bij de eerste uitreiking over de lijst informeren. Het is de lijst van de NAR die geldt, niet die van een uitgever.

Wat niet verandert, en twee verwarringen

Het plafond van 10 EUR per cheque, dat van 250 EUR per kalenderjaar en de geldigheid van 24 maanden bleven ongewijzigd. Cao nr. 98/12 raakt alleen de bijlage.

Eerste verwarring: een ecocheque is geen maaltijdcheque. Elk heeft zijn eigen voorwaarden. Een ecocheque mag maaltijdcheques vervangen, maar geen loon en geen premie.

Tweede verwarring: het plafond van 250 EUR is een grens voor de vrijstelling, geen recht. Verschuldigd is wat uw cao bepaalt. Boven 250 EUR per jaar wordt het meerdere opnieuw loon.

Voor het bedrag, de referteperiode en de betaaldatum in uw sector is de enige bron de cao van uw paritair comité, zoals bekendgemaakt door de FOD Werkgelegenheid.

Moet u een loonbrief opmaken? Maak in drie stappen een conforme Belgische loonbrief — de eerste van elke maand is gratis, zonder kaart.

Bronnen

Lees ook

Alle artikels van JOBFLITS