Jaaractieplan welzijn 2027: de termijn die u niet mag missen

Gepubliceerd op 19 september 2026

In het kort : Op 19 september 2026 bepaalt artikel I.2-10 van de codex over het welzijn op het werk dat het ontwerp van jaaractieplan uiterlijk de eerste dag van de tweede maand vóór het dienstjaar aan het Comité voor advies wordt voorgelegd. Voor een dienstjaar 2027 dat samenvalt met het kalenderjaar is dat 1 november 2026. Zonder comité gaat het naar de vakbondsafvaardiging, anders naar de werknemers zelf.

Elke Belgische werkgever, ongeacht zijn omvang, moet twee preventiedocumenten opstellen: een globaal preventieplan voor vijf jaar en een actieplan voor het komende jaar. Voor dat tweede document legt de codex over het welzijn op het werk een uiterste datum vast. Voor het kalenderjaar 2027 valt die in het najaar van 2026.

Twee schriftelijke plannen: globaal preventieplan en jaaractieplan

De codex over het welzijn op het werk verplicht de werkgever tot twee geschreven documenten. Het eerste is het globaal preventieplan, opgesteld voor een periode van vijf jaar. Het bevat de risicoanalyse, de preventiemaatregelen, de prioritaire doelstellingen en de middelen die daarvoor worden ingezet.

Het tweede is het jaaractieplan. Het vloeit voort uit het globaal plan en legt vast wat de onderneming het volgende dienstjaar concreet doet: de prioriteiten van dat jaar, de middelen en methoden, en wie welke taak opneemt.

De tekst beperkt die plicht niet tot grote ondernemingen. Er moet rekening worden gehouden met de omvang van de onderneming en de aard van de risico's. Een plan voor drie mensen op een kantoor is kleiner dan een plan voor een bouwwerf. Maar het bestaat, en het staat op papier.

De termijn: de eerste dag van de tweede maand vóór het dienstjaar

Artikel I.2-10 laat geen twijfel. De werkgever legt het ontwerp van jaaractieplan voor advies voor aan het Comité, uiterlijk de eerste dag van de tweede maand voorafgaand aan het begin van het dienstjaar waarop het betrekking heeft.

Valt uw dienstjaar samen met het kalenderjaar, dan begint 2027 op 1 januari 2027. December is de eerste maand ervoor, november de tweede. Het ontwerp moet dus ten laatste op 1 november 2026 voorliggen.

Hetzelfde artikel bevat een regel die vaak over het hoofd wordt gezien: het jaaractieplan mag niet worden uitgevoerd voordat het Comité advies heeft gegeven, of bij gebrek daaraan vóór het begin van het dienstjaar. Wie het ontwerp vroeg voorlegt, heeft tijd voor overleg zonder de start van het jaar te blokkeren.

Wat er minstens in het jaaractieplan moet staan

Artikel I.2-9 somt de minimale inhoud op. Het jaaractieplan wordt schriftelijk opgesteld en bepaalt:

de prioritaire doelstellingen van het preventiebeleid voor het volgende dienstjaar;
de middelen en methoden om die doelstellingen te bereiken;
de opdrachten, verplichtingen en middelen van alle betrokken personen;
de aanpassingen aan het globaal preventieplan na gewijzigde omstandigheden, na ongevallen en incidenten, na het jaarverslag van de interne dienst en na de adviezen van het Comité van het voorbije jaar.

Geen comité? Dan de vakbondsafvaardiging of de werknemers zelf

Veel kleine werkgevers lezen „advies van het Comité” en denken dat de regel niet voor hen geldt. Dat klopt niet. De welzijnswet van 4 augustus 1996 voorziet een opvolgingsregeling.

Is er geen comité voor preventie en bescherming op het werk, dan neemt de vakbondsafvaardiging die opdrachten waar (artikel 52). Is er geen comité en geen vakbondsafvaardiging, dan nemen de werknemers zelf rechtstreeks deel (artikel 53).

Boek II, titel 8, van de codex regelt die rechtstreekse participatie. De werkgever stelt een register en een aanplakbord ter beschikking, of een ander middel dat iedereen bereikt, zoals e-mail. Hij deelt zijn voorstel mee samen met het advies van zijn interne of externe preventiedienst. De werknemers hebben vijftien dagen om te reageren. Geen reactie geldt als akkoord. Volgt de werkgever een advies niet, dan moet hij zeggen waarom.

Wat niet verandert, en waar het vaak misloopt

Het jaaractieplan vervangt het globaal preventieplan niet. Het bouwt er jaar na jaar op verder. Het globaal plan zelf moet volgens artikel I.2-12 minstens om de vijf jaar opnieuw worden opgesteld.

Het is ook niet het jaarverslag van de preventiedienst. Dat verslag kijkt terug op het voorbije jaar. Het jaaractieplan kijkt vooruit.

Niets hiervan loopt via de loonbrief of via een aangifte bij de RSZ. Het is een intern document, dat de inspectie Toezicht op het Welzijn op het Werk kan opvragen.

Waar u de tekst leest

Boek I, titel 2, van de codex over het welzijn op het werk staat in gecoördineerde versie op de website van de FOD Werkgelegenheid, in het Nederlands en het Frans. Beide versies die vandaag werden gelezen, vermelden dezelfde laatste wijziging: het koninklijk besluit van 12 mei 2024. Uw externe preventiedienst kan u een model bezorgen dat past bij de omvang van uw onderneming.

Moet u een loonbrief opmaken? Maak in drie stappen een conforme Belgische loonbrief — de eerste van elke maand is gratis, zonder kaart.

Bronnen

Lees ook

Alle artikels van JOBFLITS