Verlof voor mantelzorg: wat verandert sinds 1 juli 2026

Gepubliceerd op 13 september 2026

In het kort : Sinds 1 juli 2026 kan een erkende mantelzorger per zorgbehoevende persoon 6 maanden voltijds, 12 maanden halftijds of 30 maanden met 1/5 onderbreken, met een maximum van 6 maanden voltijds equivalent over de loopbaan. De werkgever krijgt minstens 7 dagen vooraf een schriftelijke kennisgeving. Opsplitsen vraagt zijn akkoord (RVA, T164, gelezen op 13/09/2026).

Een werknemer geeft u een brief: hij wil minder werken om te zorgen voor een oudere ouder, een hulpbehoevende buur of een naaste met een handicap. Sinds 1 juli 2026 is het verlof voor mantelzorg langer en soepeler geworden. Ook wat er bij de werkgever op tafel komt, is veranderd.

Wat verlof voor mantelzorg is, en wat niet

Het is een thematisch verlof, net als ouderschapsverlof, verlof voor medische bijstand en verlof voor palliatieve zorg. De werknemer schort zijn prestaties volledig op of vermindert ze, om een kwetsbare en zorgbehoevende persoon te helpen die afhankelijk is door hoge leeftijd, gezondheidstoestand of handicap.

De zorgbehoevende persoon hoeft geen familielid of gezinslid te zijn. Daar zit het eerste verschil met medische bijstand, dat bedoeld is voor een zwaar ziek gezins- of familielid. Beide verloven zijn niet hetzelfde, en hun kennisgevingstermijnen evenmin.

De toegangsvoorwaarde is een erkenning: de werknemer moet door zijn ziekenfonds erkend zijn als mantelzorger van die persoon, op basis van een verklaring op erewoord. Die erkenning blijft 2 jaar geldig vanaf de ondertekening en kan verlengd worden. Het bewijs ervan gaat zowel naar de werkgever als naar de RVA.

Er is geen anciënniteitsvoorwaarde. Voor een halftijdse of 1/5-onderbreking moet de werknemer bij de start voltijds werken; voor een volledige onderbreking geldt geen tewerkstellingsvoorwaarde.

De nieuwe duur sinds 1 juli 2026

De wet van 22 maart 2026, verschenen in het Belgisch Staatsblad van 1 april 2026, en het koninklijk besluit van 12 juli 2026, verschenen op 17 juli 2026, traden allebei in werking op 1 juli 2026. Het besluit is dus gepubliceerd na de datum waarop het van toepassing is.

Er gelden twee plafonds tegelijk, en daar gaat het vaak mis. Er is een krediet per zorgbehoevende persoon, en een krediet over de volledige loopbaan. Ook wie mantelzorger is voor meerdere personen, komt nooit boven 6 maanden voltijds equivalent over zijn hele loopbaan.

Volledige onderbreking: maximaal 6 maanden, in periodes van 1 maand of een veelvoud daarvan.
Halftijds: maximaal 12 maanden, in periodes van 2 maanden of een veelvoud.
1/5: maximaal 30 maanden, in periodes van 2 maanden of een veelvoud.
Omrekening: 1 maand voltijds staat gelijk aan 2 maanden halftijds of 5 maanden 1/5. De vormen zijn binnen die grens te combineren.

Opsplitsen in weken kan alleen met uw akkoord

Voor de werkorganisatie is dit de echte nieuwigheid. Sinds 1 juli 2026 kan de werknemer vragen om een volledige onderbreking in weken op te splitsen, of een halftijdse onderbreking in maanden. Daarvoor heeft hij het akkoord van de werkgever nodig.

Voor de berekening zijn 6 maanden volledige onderbreking gelijk aan 24 weken, en 4 weken aan 1 maand. De 1/5-onderbreking kan niet in maanden of weken worden opgesplitst.

Eén uitzondering moet u kennen. Heeft de werknemer zijn volledige onderbreking opgesplitst en blijft er minder dan 4 weken over, dan mag hij dat saldo zonder akkoord van de werkgever opnemen. Hetzelfde geldt voor een resterende maand halftijdse onderbreking. In beide gevallen kan hij de vorm niet meer wijzigen.

De schriftelijke kennisgeving: minstens 7 dagen vooraf

De werknemer verwittigt de werkgever schriftelijk minstens 7 dagen vóór de begindatum van het verlof. Op vraag van de werknemer kan de werkgever een andere termijn aanvaarden.

De kennisgeving komt op twee manieren binnen: per aangetekende brief, die geacht wordt ontvangen te zijn op de derde werkdag na afgifte bij de post, of op papier overhandigd, waarbij de werkgever een kopie ondertekent als ontvangstbewijs. Een aangetekende brief die gisteren gepost werd, geldt dus niet als vandaag ontvangen.

De begin- en einddatum van het verlof.
De gekozen vorm: volledige onderbreking, of vermindering met 1/2 of 1/5.
Het bewijs van erkenning als mantelzorger voor de betrokken persoon.

Periodes van vóór 1 juli 2026 tellen nog altijd mee

De nieuwe duur zet de teller niet op nul. Periodes van verlof voor mantelzorg die vóór 1 juli 2026 bij de werkgever zijn aangevraagd, worden afgetrokken van de maxima van 6, 12 en 30 maanden.

Voor 1/5 is de omrekening niet vanzelfsprekend: 2 maanden aangevraagd vóór 1 juli 2026 tellen als 5 maanden op het krediet van 30 maanden. Een werknemer die vroeger 2 maanden 1/5 nam voor de ene persoon en 2 maanden voor een andere, heeft dus al 10 maanden gebruikt; er blijven hem 20 maanden 1/5 over.

Voor volledige en halftijdse onderbreking telt een maand van vóór die datum als één maand.

Vroegtijdig stoppen en einde van de erkenning

De werknemer kan zijn verlof vroeger stopzetten, maar alleen met akkoord van de werkgever, en dat akkoord gaat zowel over de stopzetting als over de datum ervan. Daarna brengt de werknemer de RVA schriftelijk op de hoogte.

Stopt hij vóór de minimumduur, dan betaalt hij de ontvangen uitkeringen niet terug, maar de ontbrekende dagen gaan wel van zijn krediet af. Die aftrek geldt niet als de stopzetting volgt op het overlijden van de zorgbehoevende persoon.

Een verlof kan nooit langer duren dan de erkenning door het ziekenfonds. Wordt die ingetrokken, bijvoorbeeld bij overlijden van de zorgbehoevende persoon, dan eindigt het verlof op die datum.

De ontslagbescherming

Dit is het punt dat een kleine werkgever niet mag missen. De bescherming begint op de dag van de schriftelijke kennisgeving, of op de dag van het akkoord, en loopt tot 3 maanden na het einde van de onderbreking. Ze geldt bij volledige onderbreking en bij vermindering van prestaties.

In die periode mag de werkgever de arbeidsovereenkomst niet eenzijdig beëindigen, behalve om een dringende reden of een voldoende reden, dat wil zeggen een reden die de rechter als zodanig erkent en die vreemd is aan de loopbaanonderbreking.

Gebeurt dat toch, dan betaalt de werkgever bovenop de normale opzeggings- of verbrekingsvergoeding een forfaitaire vergoeding van 6 maanden loon, berekend op het verminderde loon als de prestaties verminderd waren.

Tijdens een volledige onderbreking begint een opzeggingstermijn pas te lopen na het einde van de onderbreking. Tijdens een halftijdse of 1/5-onderbreking kan hij wel lopen.

Wat de werkgever niet betaalt, en wat niet verandert

Tijdens het verlof betaalt de RVA een onderbrekingsuitkering. Die is forfaitair: het bedrag hangt niet af van het loon. De bedragen zijn dezelfde als bij verlof voor medische bijstand en staan in de barema's van de RVA; ze staan hier niet, omdat ze de indexering volgen.

De aanvraag voor de uitkering gebeurt bij de RVA zodra het verlof is toegestaan en de begindatum vastligt, ten vroegste 6 maanden vooraf en ten laatste 2 maanden na de start. Ze bestaat uit een deel van de werkgever en een deel van de werknemer. Komt het volledige dossier later binnen, dan is de uitkering pas verschuldigd vanaf de datum van de volledige aanvraag.

Tot slot: verlof voor mantelzorg gaat niet af van het tijdskrediet. Beide tellers staan los van elkaar, en wie de ene gebruikt, houdt de andere intact.

Moet u een loonbrief opmaken? Maak in drie stappen een conforme Belgische loonbrief — de eerste van elke maand is gratis, zonder kaart.

Bronnen

Lees ook

Alle artikels van JOBFLITS